سکانس اول: مادر
نَنه بَش وَچانه پیشاکُرد...
دَره وَگُرده خانه
این دی اویی جمعه... هِی روزُگار!
سکانس دوم: پدر
خا یالان کو بِشی یَن...
ایسه راحت باخوسیم!
(گَپ اول شویی یک پدر طالقانی در جمعه شبها)
عکس از: مجید دربندسری
تعزیه بیست و هشتم ماه صفر سال 1396 در امامزاده زکریا
واقع در روستای میراش طالقان
شبیه خوانان: آقایان کربلایی سهراب خلیلی، محسن یزدانی، غفور صابری، مهدی یزدانی، حسن قربانی، مسعود مهرگان، علی رمضانی
«مکتب طالقان»
🔻 دورنمایی از مراسم شبیه خوانی 🔻
🔻 زره پوشی مخالف خوان 🔻
🔻 جمعی از شبیه خوانان 🔻
🔻 اجرای تعزیه 🔻
📸 عکسهای ارسالی از آقایان: مهدی یزدانی و محمد غلامی
با سپاس از کانال طالقانیها
آستان مقدس امامزادگان (سید علاءالدین و سیدشرف الدین) اورازان🔻
عَلَم کشی و حرکت دسته عزاداری عاشورا در کوچه های اورازان🔻
اجرای تعزیه در مسجد سادات اورازان🔻
با سپاس از کانون فرهنگی اورازان
📌 داستان عامو رحمت - به گویش محلی روستای مهران طالقان
جَعدَه ی دِلِه اصلاً ماشین به هم نَرِسِمبیِه...
خیکّانی ترکتور، ماسه بار داشته، دیزون دِ اِمبیِه سمت مهران، بعد دی جوستان.
رانندَه ی ریش و گیس دی بلند و کورِ گَرد داشته.
یَی دفعه بَدیمِه، عامو رحمت، ساک و بُقچِه به دست، روخونِه ی دَم دِ تاخت کُنه و داد زَنِه :
- دایی هایییییی، ترکتوره بَدار تا بَرِسِم ...
بالاخره عامو نَفَس، نفس زَنون بَرِسیِه
دو تا آهِنِه صندلی رانندَه ی دو طرف، گتِه چرخونی سَر دَبیِه .هر دو جوعِر شیمی بَنیشتِمی اوشونی سَر، مِن شِمبی مِه تهرون، عامو رحمت دی دهه محرم، خواسته بَشِه «کوجور» مُخالف خونِ قَهّاری بیِه.
آهینِه صندلی و ترکتور دی هَمِش اَمارِه راستِه بِنِه کُوتِمبیِه!
هر چی چاشت و ناهار، پِلا خورِشت بَخوردِه بی می دِلِ و رودِه و اِشکِم دِ جوعِرِ مابیِه، دَبیِه اَمَی گَلی سَر !!
خلاصه صَدتا بَلا بَمَردِمی تا بَرِسّی می «جوستون»!
اِسا مَگَه جوستون دِلِه ماشین به هم رِسِم بیِه؟
سیّد جومعلی، اَخم داشتِه و مَردِمِ نفت روشِم بیِه .صفّی دِلِه، خر و قاطر، دبّه و بُشکِه دی اِلا ماشاالله... یَی نیسان تیش دَبیِه سمت شهرک !
مِن و عامو بپِّرِستِمی باری پَشت.. اِسا ساک وی وَر و بُقچه دی وی بَغَل دَرِه.
نِیسان، جادّه ی دِلِه چوطور زوزه کَشِن بیِه! ناغافل، جوستونی پِشت بَزا تُرمُزی سَر... چندتا ژیگولِ پِسِرَکِ ناز بَداشت. سُوار بَبینیه بیِه مانِه باری دِلِه اَمَی وَر....
عامو رحمتی بُقچَه ی گوشه دِ شَیپُوری لوله دِرگامِه بیه. جوستونی پِسَرکُن، یَ قَدی اَمارِ اِشِن بینِه... یَ قَدی شیپوری لوله رِه، گاهی خودشونی همراه دی پِچ پِچ هاکُن بینِه..
یکی شون که جَختی پُرّ روتَر بیِه بوتِه: عمو جون، خیلی چاکریم، شرمنده، شما نوازنده اید؟
عامو رحمتی عَینَک دَبیِه وی فِنی تِک! وچاکِ وَراَنداز کوردِه و جواب بَدا: نَخَیر پِسر جون!
وَچاک وِل کن نَبیِه، هَی شیپورِ اِشِن بیِه، اَدی بَپُرسیِه :عمو جون، میشه اون ساکسیفون رو بدی بزنیم؟
عامو رحمت اوّل با تَعَجِب، کلّه رِه می سمت چرخ هادا، یواش بوته :چی گونه؟ ساکسی کُفت...!!؟
همونجور که تقلّا کُومبیِه شیپوری لوله رِ بُغچَه ی دِلِه جا بَدیِه ولی نَبومبیِه جواب بَدا :نَه خَیر پِسَر جون، این شَیپور مَذهبیه!
پایان قسمت اول
قسمت دوم
پسرکُن خند مبینِه. یکی شون شیپوری لوله رِ دَست کَشِنبیِه. یکی دی هَی اُصولِ دّین پُرسِن بیِه. عامو رحمت بَدیِه خَیر، ایشون وِل نَکُندِه، دست دَکُوردِه قَباشی جیفی دِلَه، یَی گَتِه کاغذِ دَراُردِه و بُوتِه: الله اکبر، الله اکبر، شَیپورِ وِل کُنین، یَک چیزِ بهتری دارم، شعره!
بعد دی عَینَکِشِه فِنی سَر جابجا کورده .
اون پِسِرَک که پُرروتر بیِه، یَی چَک خودِشی دیمه بَزا و بوتِه: عمو جون این تن بمیره اینو بی خیال! شعر خوب نیست، ساکسیفون رو بده یه حالی کنیم!
عامو رحمت دی اصلاً چپاک اهمیت ندا و خودِشی کارِ هاکُن بیِه. درازِ کاغَذِ وا کورده و شروع کوردِه خونِستِن: ایران، محیط معتدل و خوبِ آسیاست، هر قریه اش، قشنگ و فرح بخش و دل گشاست...
پررو پِسِرَک، همون شعری وسط، هَی یواش نالِه کومبیِه: عموجون، مرگ من بی خیال شو...
عامو، عَینِکشِ بَیتِ و بوتِه: به خرجِتون نرفت اِهِه! خاب، پس حالا اینو گوش بدین:
ای که زد آب و هوای بَدِ تهران به سرت، خاکِ عالم به سرت!
شُدی آواره، وطن کرد چنین در به درت، خاکِ عالم به سرت!
بُرو امروز صفِ سنگکی و داد بِزن، جیغ و فریاد بزن
گوشتِ قلّابی زِ قصاب، خریده پسرت، خاک عالم به سرت!
چَپاکُن خَندَی دِ غَش کُن بینِه، شعری وسط، مَسَط بَپِّرِس ِنِه و بوتِنِه: عموجون خیلی حال دادی، دم شما گرم، ساکسیفونو که نمیدیش بزنیم، پس حداقل خودتون بزنید!
نَیسان، جادَه ی کورِ گَردِ راسّ هاکوردِه بیِه، همه، دَکَتمی کُل کُل، بَرِسّی بیمی اوانَک!
خُدای تِه بَی دور کُن، مِنُ و عامو، خَلی سال بیِه ایچینی چُمَک نَدی بیه می.
عامو رحمت، یواش یواش دَبیِه بی طاقَت بَبو و بوتِه: لا اِلهَ الا الله، باش! پِسر جون، دَست بَیر...
پّررو پِسِرَک تا دَهَنِشِ اِندَفِه وا کُوردِه، عامو ناغافِل سَرِشِ می سَمت چَرخ هادا و خودِشِه دی خَلاص کُوردِه و اوشُونِه بوته: (اِشارِه بِه مِن) این دایی رو ببینید! شَیپور زَنِ نُمرِه یَکِ طالقُونه!!!
بعد عامو، حُولّی، بُقچَه ی کورِگِرِ هاچّیِه و دِرازِ شَیپورِ هادا می دَست!
- دایی..! اِهِه، بَزِن بیِه شِم!
مِن تَمُومِ عُمرِم نَه شَیپور دَست گیته بیمِه نه بَزابیِه مِه!
عامو و پِسَرکُنی دَهَن، هَموچون وا بیِه و مِنِ تماشا کُن بینِه... دُنِستِه مِه، این شَیپوری زَدَن، کارِ هرکسی نیِه. دِلِم، شُروع کوردِه به تَپ.. تَپ زَدَن. تَمُومِ جُونِ مِه جَمع هاکُوردِمِه تِکِ پَری دِلِه، شروع کوردمه زدن
دُدّ...رو....دوووووووووووووووو د
خُدا مِنِه رحم کُوردِه و شَیپورِ صِدا دَپیتِه!
عامو رحمتِ خَلی خُوشِ ما بیِه. و شَیپورِ هایته و اَدی دِلِه زا بُقچَه ی میون.
غَریبِ چَپاکُونی گوش، دَبیِه کَر بَبو و کَلّه شُونِه دو دَستی داشتِنِه: داداش دَمِ شما گرم، جون مادرت بَسّه!
خُلاصِه بَرِسّیمی شهرک!
🔚 تــَــمـــوم ☑️
ا______________ا
✍نویسنده و خوانش متن: ایوب مهرانی، مهران
دریافت فایل صوتی قسمت اول
دریافت فایل صوتی قسمت دوم
کاری از گروه طالقانی درجـی
یا حسین
حیف است از آن زلف که زهرا زده شانه
سر پنجه ی دشمن، عوض شانه بگیرد
پاسِ ادب توست که عباس نگه داشت
تا دورتر از قبرِ تو، کاشانه بگیرد
معمولاَ مراسمات عزاداری امام حسین و یارانش در طالقان به چند روش برگزار میبو:
1- سفره نذری که توسط بانوان برگزار میبو.
2- مراسم تعزیه که از دیر باز در طالقان رواج داشته و با استقبال اهالی دی روبرو میگرده. که همیشه اساتید مطرح و بسیاری از گذشته تاکنون در طالقان وجود داشته.
تعزیه جزء نمایش های آیینی و سنتی محسوب میبو که شدیداً احساسات بیننده ره تحریک و گوشه هایی از رشادت ها امام حسین و یارانش را به نمایش بیننده میندی.
3- نوع دیگر عزاداری در طالقان، پای منبر علما بنشتن و کسب فیض از محضرشان هسته که حسینی زیستن ره به پا منبریان منتقل مینُن.
4- نوع بعدی مراسمات، مداحی و مرثیه سرایی در رثایِ اهل بیت و کاروان کربلا هسته که در طالقان، بیشترِ نوحه هان، به صورت حماسی خوانده میگرده و با سینه زنی جوانان و اهالی همراه میبو.
در غالب روستاهای طالقان، سینه زنی به صورت کمر بیتن و شلنگی اجرا میبه. البته یه نحو سینه زنی دیگر هم در طالقان مرسومه که دیگه کمرِ نمیرن، بصورت دایره دور میرن و شلنگی سینه میزنن که در هر دو نحوه سینه زنی، عزادارن دستشان به سرعت بالا میبرن و با سرعت و شدت ویشتری روی سینه میکوبن که یه پیامش اینه که ما بچه شیعه آن، در این حد از آمادگی جسمی قرار داریم و اینجور تحمل درد داریم و آماده ایم در راه امام حسین علیه السلام، جهاد کنیم.
البته این سینه زنی پیامهای دیگری هم داره که در این مقال نمیگنجه.
مداحان طالقان، بیشتر از اشعار و مرثیه های مرحوم ناظم استفاده مینن. نکته مهم اینجه یه که اشعار ناظم بیشتر حماسی هسته.
5- نوع دیگر از عزاداری، به روضه خوانی اختصاص داره که معروفه به پامنبری. روضه خوان ویشتر از ظلم و ستمی که به خاندان قافله کربلا و 72 تن روا گردیه، با اشعار سوزناک میخوانه و مستمعین نیز با اشک چشم و سوز دل، با خواننده همراهی مینُن.
هرکدام از چند نوع عزاداری مرسوم در طالقان، به روشهای مختلف برگزار میگرده که میشا در موردش به تفصیل گب بزی که از حوصله شما عزیزان خارجه.
___________ادامــــه دارد ___________
✍تهیه کننده مطلب: ابوالفضل یزدانی - خُسبان
🎤 با صدای: محمد حبیبی - نویزک
دریافت لینک صوتی
به همراهی گروه تولید محتوای درجی
● کپی برداری از این متن، تنها با ذکر منبع آن (کانال تلگرامی درجی) مجاز است و در غیر اینصورت، کپی کننده در دنیا و آخرت، مدیون خواهد بود. ●
طالقانیان: استادان بی بدیل تعزیه ایران
عکس: تعزیه حضرت عباس در جوستان طالقان
